Waardoor Bonte Bentheimer varkens bijna uitgestorven waren (en nu juist weer in aantal toenemen)

Waardoor Bonte Bentheimer varkens bijna uitgestorven waren (en nu juist weer in aantal toenemen)

Wist u dat het Bonte Bentheimer varken twintig jaar geleden zo goed als uitgestorven was? In de hele wereld was er nog maar één boer die het varkenras fokte. Dat was meer een uit de hand gelopen liefhebberij dan een economische keuze.

Bij die boer liepen de allerlaatste Bonte Bentheimers rond die er waren. Dat waren er bar weinig, en het was dan ook een zwaar bedreigd ras. Toch krijgt dit verhaal een vrolijk (krul)staartje. Daar werken u en ik aan mee. Ik vertel u zodadelijk hoe u zonder het te weten het ras in stand helpt houden.

Bunte Bentheimer

Hoe ik hierop kom. Deze zomer doen we bij de Biologische Slagerij een rondje Europa. Voor onze Duitse weken bekeek ik welke passende producten ik in het assortiment heb. Ik verraste mezelf. Want waar ik eerst alleen dacht aan allerlei soorten worst, zag ik ineens dat het Duitse aandeel veel groter is. We hebben namelijk Bonte Bentheimers oftewel Bunte Bentheimers.

 

Bonte Bentheimer varkens op de boerderij

 

Oud varkensras

Dit oude varkensras komt oorspronkelijk uit het Duitse graafschap Bentheim in het Emsland. Vroeger waren in Duitsland de boerinnen verantwoordelijk voor de varkens. Ze hielden van kleurrijke, gevlekte rassen. De Bonte Bentheimer met zijn grappige zwarte vlekken was bij hen favoriet. Ook in de aangrenzende Nederlandse regio Twente werd het varken veel gehouden.

Gemarmerd vlees

Het Bonte Bentheimer varken is een zuinig, stressbestendig en weinig eisend varkensras. Vruchtbaar en met goede moedereigenschappen. Het vlees is van goede kwaliteit en zeer smakelijk door de mooie marmering. Wat marmering is? Zo noemen wij slagers het als er door het vlees draadjes vet lopen. Kenners weten dat vet in vlees de drager is van smaak.

 

Bonte Bentheimers scharrelen in de wei

 

Eén fokker hield dapper stand

Nu komt het: in de jaren 60 wilde de consument ineens magerder vlees. Het relatief vettere vlees van de Bonte Bentheimer werd massaal afgewezen. Boeren kozen eieren voor hun geld en gingen over op andere rassen.

Uiteindelijk bleef alleen die ene fokker over, niet toevallig uit Bentheim. In de jaren 90 liep bij hem de gehele resterende populatie van Bonte Bentheimer varkens rond. Het waren maar honderd dieren, wat het een zwaar bedreigd ras maakte.

Vraag naar streekproducten

Rond de eeuwwisseling keerde het tij. De vraag naar met aandacht geproduceerde regionale producten nam toe. De beweging naar een streekeigen cultuur – ook wat vee betreft – wakkerde de belangstelling voor het ras aan.

Daarbij waren sommige boeren afgeknapt op de jarenlange schaalvergroting in de varkenshouderij. Zij kozen voor kleinschalige productie, al dan niet biologisch. En zo gebeurde het dat een aantal Duitse en Nederlandse boeren weer ging fokken met het Bonte Bentheimer varken.

 

Bonte Bentheimers op de boerderij

 

Renaissance van het Bonte Bentheimer varken

De volharding van één fokker en de groeiende bewustwording over de productie van voedsel leidden tot een renaissance van het Bonte Bentheimer varken. Er werd in Nederland zelfs een heuse vereniging opgericht. Om kennis te delen, maar ook om door roulatie van beren (mannetjesvarkens) te zorgen voor genetische variatie.

Bij de Biologische Slagerij krijgen we al zo’n vijf jaar om de week een Bentheimer varken. Onze klanten waarderen het vlees en het is voor ons een lust om mee te werken. Maar soms vergeet ik hoe bijzonder het is om iedere keer zo’n varken te mogen ontvangen.

Een paar cijfers over varkens in Nederland

Jaarlijks worden er in ons land ongeveer 30 miljoen biggen geboren, waarvan 5% rond de geboorte sterft. Dat zijn anderhalf miljoen biggen. De rest gaat binnen zes maanden grotendeels naar de slacht, of wordt op transport gezet naar het buitenland (om uiteindelijk daar te worden geslacht).

Op elk willekeurig moment leven er in Nederland meer dan 12 miljoen varkens, verreweg de meeste in de intensieve veehouderij. In de biologische veehouderij lopen zo’n 70.000 varkens rond. Ongelooflijk, wat een getallen hè? (Bron: CBS)

Bonte Bentheimer varken: hoe we samen het ras in stand houden

Van die 12 miljoen varkens in Nederland behoren maar enkele honderden tot het Bonte Bentheimer ras. En daar weer slechts een deel van wordt biologisch gehouden. Wat ik nou zo mooi vind: die zeldzame biologische Bonte Bentheimers komen toch maar mooi bij ons in de winkel.

Ik ben er trots op. Omdat we onze klanten een uitzonderlijk stuk vlees bieden én omdat we op die manier helpen het ras in stand te houden. Want hoe paradoxaal het ook klinkt: door Bonte Bentheimer vlees te eten, zorgen we dat dit bijzondere ras overleeft.

 

Bonte Bentheimer varkens bij boerin Teresa en boer Peter

 

Evenwichtige groei

Onze Bentheimers komen voornamelijk uit Heusden in Noord-Brabant. Boerin Teresa en boer Peter bestieren daar op eigen wijze hun biologische boerderij Sengersbroek. De varkens worden er met liefde gehouden en krijgen tijd en ruimte om op te groeien tot gezonde volwassen dieren.

Ze kunnen er lekker wroeten in de aarde, iets wat Teresa en Peter belangrijk vinden (kijk maar naar de foto’s op deze pagina). Een paar jaar geleden droegen we samen met klanten een steentje bij aan extra buitenruimte voor hun dieren met onze Varkens voor varkens-actie.

Zeldzaam lekker

Ons Bonte Bentheimer vlees is een bijzonder Duits product van Nederlandse bodem. Het is fantastisch van smaak. Vindt u een ‘gewoon’ beenhammetje lekker, dan weet ik zeker dat u nóg meer geniet van een Bonte Bentheimer beenhammetje. En dat geldt ook voor Bonte Bentheimer karbonaadjes, speklapjes, worstjes…

Weet u wat? Proef het zelf. We krijgen elke oneven week een prachtexemplaar in de winkel.

 

Worst van Bonte Bentheimer varkensvlees

 

We zijn benieuwd naar je reactie op dit verhaal. En heb je al eens Bonte Bentheimer vlees gegeten? Ik zou het leuk vinden als je het ons hieronder laat weten!



Reactie verzenden

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.